Ριζικές αλλαγές στο διοικητικό σύστημα της χώρας προβλέπει το σχέδιο που παρουσίασε στο υπουργικό συμβούλιο ο υπουργός Εσωτερικών, Γιάννης Ραγκούσης. Το σχέδιο, που πήρε το όνομα «Καλλικράτης» προβλέπει συγχώνευση των νομαρχιών σε 13 περιφέρειες, με αιρετούς περιφερειάρχες, και μείωση των δήμων από 1.034 σε 370.
Ο πρωθυπουργός άνοιξε τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου με αναφορά στην οικονομία, και τόνισε ότι «το ζήτημα της ανεξαρτησίας μας αποτελεί κυρίαρχο μέλημα αυτής της κυβέρνησης, ώστε να αποφασίζουμε εμείς ποιες είναι οι προτεραιότητες». Ο Γ. Παπανδρέου συνέδεσε το δημοσιονομικό πρόβλημα με την προβληματική διακυβέρνηση της χώρας, εντοπίζοντας σε αυτήν «τη ρίζα του προβλήματος».
Χαρακτήρισε δε, το νέο σχέδιο νόμου για την τοπική αυτοδιοίκηση «ριζοσπαστική δομική αλλαγή» που βάζει «νέα θεμέλια στη λειτουργία και τη δομή της πολιτείας».
Το σχέδιο που παρουσίασε ο Γ. Ραγκούσης προβλέπει τη μετατροπή των νομαρχιών σε διαμερίσματα των περιφερειών καθώς και την εκλογή των περιφερειακών συμβούλων με τοπική αναφορά στις παλαιές νομαρχίες.
Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που τίθενται από αύριο σε δημόσια διαβούλευση:
- Στη θέση των 76 Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου που σήμερα αποτελούν τις Νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις δημιουργούνται αιρετές περιφέρειες σε αριθμό ανάλογο των 13 κρατικών σημερινών περιφερειών (καταργούνται οι νομαρχίες).
- Ταυτόχρονα, τα περίπου 6.000 Νομικά Πρόσωπα και Δημοτικές Επιχειρήσεις των Δήμων μειώνονται σε λιγότερα από 2.000, καταργούνται δηλαδή περίπου 4.000 Νομικά Πρόσωπα και Δημοτικές Επιχειρήσεις των Δήμων.
- Επίσης, η κυβέρνηση προχωρά στη θεμελίωση έως 7 Γενικών Διοικήσεων που αντικαθιστούν τις 13 σημερινές κρατικές περιφέρειες ως τις αποκεντρωμένες κρατικές οντότητες την ύπαρξη των οποίων επιβάλει το Σύνταγμα.
- Θα υπάρξει πρόβλεψη για την κατανομή των πόρων με γεωγραφικά, οικονομικά και πληθυσμιακά κριτήρια.
- Οι πόροι της τοπικής αυτοδιοίκησης θα συνδεθούν με το ΦΠΑ για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
- Θα υπάρξει αλλαγή του τρόπου ελέγχου των πόρων, θα υπάρξει υποχρεωτική ανάρτηση των διοικητικών αποφάσεων στο Διαδίκτυο, ενώ θα συσταθεί αυτοτελής υπηρεσία ελέγχου των ΟΤΑ.
- Κονδύλια ύψους 650 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ αναθεωρούνται και προσαρμόζονται για να στηριχθεί η αλλαγή αυτή αλλά και να προσληφθεί το απαραίτητο επιστημονικό προσωπικό από νομικούς, οικονομολόγους και μηχανικούς που θα στελεχώσουν την τοπική αυτοδιοίκηση υπό τον όρο ότι τα στελέχη αυτά θα παραμένουν επί δεκαετία στους δήμους στους οποίους θα εργάζονται.
- Θα δημιουργηθούν ηλεκτρονικά δημοτικά ΚΕΠ, θα αρχίσει να αξιοποιείται η «έξυπνη» κάρτα δημότη, ενώ οι δήμοι θα εξοπλιστούν με ATM τα οποία θα συνδεδεμένα με το ηλεκτρονικό ΚΕΠ και θα παρέχουν υπηρεσίες στους πολίτες 24 ώρες το 24ωρο επί 365 μέρες.
- Θα δημιουργηθεί διοικητική «βοήθεια στο σπίτι» για τους δημότες που δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στις δημοτικές υπηρεσίες και θα θεσμοθετηθεί ο «δημοτικός ανταποκριτής», δηλαδή υπάλληλος που θα εξυπηρετεί τους κατοίκους με αξιοποίηση και των νέων τεχνολογιών.
Τρεις όροι για συνενώσεις
Απαρέγκλιτοι στους σχεδιασμούς του υπουργείου Εσωτερικών όροι είναι: αν η περιοχή είναι νησιωτική, ορεινή και η αναλογικότητα. Ο πρώτος όρος, που αποτελεί και προεκλογική δέσμευση του κυβερνώντος κόμματος, είναι πως κάθε νησί θα είναι ένας δήμος.
Στο πλαίσιο αυτό, το νομοσχέδιο θα προβλέπει και ενισχυμένες αρμοδιότητες για τους νησιωτικούς δήμους. «Οι νέοι δήμαρχοι θα είναι μικροί κυβερνήτες» υποστήριζαν αιρετοί που δεν απέκλειαν η αρχή τού ενός δήμου ανά νησί να ισχύσει και σε μεγάλα νησιά, όπως η Λέσβος.
Αναφορικά με το αν η περιοχή είναι ορεινή διευκρινιζόταν πως περιπτώσεις απομονωμένων περιοχών ανεξάρτητα από τον πληθυσμό τους δεν θα συνενωθούν με άλλους δήμους που απέχουν δεκάδες χιλιόμετρα. Το κριτήριο της αναλογικότητας θα εφαρμοστεί στην ηπειρωτική Ελλάδα, ώστε για παράδειγμα σε έναν νομό όπως η Φθιώτιδα να μη δημιουργηθούν 3 δήμοι την ώρα που σε έναν πολύ μικρότερης έκτασης- π.χ. Φωκίδα- να γίνουν 5 δήμοι.
Παρελθόν οι συμβασιούχοι
«Αυλαία» θα πέσει από το 2011 σε όλους τους συμβασιούχους, που υπηρετούν σε δήμους και νομαρχίες. Η απόφαση είναι πως για κάθε εργαζόμενο που λήγει η σύμβασή του, να μην ανανεώνεται ή να μην υπογραφεί νέα σύμβαση.
Το υπουργείο Εσωτερικών έδωσε μάλιστα πίστωση χρόνου ώστε να μην υπάρξει πρόβλημα στη λειτουργία των δήμων. Για τον λόγο αυτό εγκρίνει και φέτος συμβάσεις από δήμους, για υπαλλήλους όμως που θα προσληφθούν τώρα και θα ολοκληρωθεί το έργο τους το επόμενο έτος.
Στην πράξη αυτό συνεπάγεται πως 35.000 συμβασιούχοι θα βρεθούν το επόμενο διάστημα στον δρόμο. Ενδεικτικό είναι πως μόνο στις δημοτικές επιχειρήσεις υπάρχουν 8.000 συμβασιούχοι.
Κόβονται 1 στις 3 επιχειρήσεις
Μαχαίρι θα μπει με τον «Καλλικράτη» και στις δημοτικές επιχειρήσεις, αλλά και στα νομικά πρόσωπα που διαθέτουν οι δήμοι, με δεδομένο πως έχει ανακοινωθεί από τον κ. Ραγκούση ότι από τα 6.000 που υπάρχουν θα μειωθούν σε 2.000.
Από τις σημερινές 1.800 δημοτικές επιχειρήσεις κάθε νέος δήμος θα κληθεί να περιοριστεί σε μία κοινωφελή, μία ανώνυμη και μία ύδρευσης- αποχέτευσης, ενώ αποφασίστηκε να διατηρηθούν επιχειρήσεις ραδιοφωνίας- τηλεόρασης.
Ταυτόχρονα μεγάλες συγχωνεύσεις θα γίνουν στα νομικά πρόσωπα των δήμων. Συγκεκριμένα, δεν θα δικαιολογείται ύπαρξη περισσότερων του ενός νομικών προσώπων για ΚΑΠΗ ή παιδικούς σταθμούς, ένα για παροχή πολιτιστικών, καλλιτεχνικών και αθλητικών σκοπών, ενώ σημαντική μείωση θα σημάνει και στις σχολικές επιτροπές.
